"WIERSZE DLA WNUKÓW" Czesław Janczarski

I znów mały tomik wierszy Czesława Janczarskiego, twórcy niezapomnianego Misia Uszatka. 

Wszyscy o tym wiedzą. Z pewnością starsze pokolenia, bo te młodsze już niekoniecznie.

Jest teraz tyle innych misiów i bohaterów, aż trudno się połapać. A tym bardziej przebić się skromnemu jednokolorowemu, staremu pluszakowi. Ja jednak nie daję o nim zapomnieć w naszym domu.

 Dzieci czytają przygody Uszatka, oglądają je w telewizji,

 a nawet posiadają przytulaka podobnego do niego.

 I fajnie się nim bawią. Mam nadzieję, że i on dobrze się u nas czuje.

Ilustracje Wandy Orlińskiej kojarzą mi się osobiście bardzo z moim dzieciństwem. Wiele książek opierało się na pracy tej artystki. Choćby książeczki z serii "Poczytaj mi mamo": "Boję się", "Kiedy byłam mała", "Co mam", "Potworek". Na pewno także je pamiętacie.

Wanda Orlińska ukończyła Wydział Grafiki ASP w Warszawie, a dyplom z wyróżnieniem otrzymała w pracowni samego prof. Jana Marcina Szancera. Tu można oglądnąć część jej prac.

http://www.ilustratorzy.art.pl/wanda.html

"NAD STODOŁĄ"
Żegnały się boćki
w czas jesieni z nami,
Zapłakała Kasia
rzewnymi łezkami.
Nie płacz, Kasiu, nie płacz
łezkami rzewnymi,
powrócą bociany
do krakowskiej ziemi.
Płynie Wisła, płynie
polami, łąkami,
wszędzie boćkom dobrze,
lecz najlepiej z nami.

"ZBIERAŁ SKRZAT NITKI"
Zbierał skrzat nitki
babiego lata.
Będzie z tych nitek
kaptur dla skrzata.
Będą z tych nitek
dwie rękawiczki
na imieniny
skrzaciej siostrzyczki.

"TATUŚ WRACA Z PRACY"
Stoi Jacek
na balkonie
słyszy: dyń - dyń!
Tramwaj dzwoni.
Już jest tramwaj
niedaleko,
mknie po szynach
szybko, lekko.
Na przystanku
tramwaj staje.
- Kto to wysiadł
czy poznajesz?
- To mój tatuś!
woła Jacek -
wraca, bo już
skończył pracę.

KAW, Warszawa 1988

"O CZYM SZUMI STARY DĄB" Czesław Janczarski, Zbigniew Rychlicki

Amatorów historii Polski, ale takiej w pigułce odsyłam do wierszowanej opowieści o starym dębie, będącym świadkiem najważniejszych wydarzeń naszej Ojczyzny ubiegłych stuleci. To pod nim narodziła się myśl o utworzeniu państwa Polan, to tu rycerze i żołnierze odpoczywali po bitwach i wojnach. A wszystko to w tym, samym miejscu, w cieniu niemego, sędziwego drzewa, który mógłby niejedno dopowiedzieć do znanych faktów.  Ilustracje - Zbigniew Rychlicki.

"Wiatr wieczorny cicho
listkami szeleści.
Szumi dąb-staruszek
dziwne opowieści"

Nasza Księgarnia 1980

"CO SIĘ W KOŁO ZIELENI" Czesław Janczarski

Dziś mamy wiele książeczek wspomagających naukę literek i czytania dla dzieci. Wiem, bo akurat to w domu teraz przerabiam. Wydawnictwa prześcigają się w formach, kolorach, w ogóle - pomysłach na dotarcie do rodzica i malucha, by wybrać akurat ich pozycję. To dobrze, bo dzięki temu mamy duży wybór i coraz lepsze wydania. Coraz bardziej kreatywne, a tym samym pomocne.

Z dawnych lat pamiętam tylko słynny dziś "Elementarz Falskiego", który oczywiście także nabyłam córce, ale poza tym nic innego. Dopiero w bibliotece natknęłam się na skromną książeczkę Czesława Janczarskiego, będącą zbiorem krótkich wierszyków o każdej literce. Ilustartorką jest Ewa Nemoudry-Włodek.

 Odnoszą się one do roślin, stąd podtytuł: "Abecadło roślinne". Autor zachęca do wędrówki po lesie, polach i łąkach, co dziś jest na czasie, bo mamy rozbudzoną do pełnego życia przyrodę w zasięgu wzroku i ręki. Nie mamy tylko czasu i chęci by się pochylić oraz spontanicznie zachwycić kwiatem. To swoistego rodzaju przewodnik dla najmłodszych. Pozycja dziś mało popularna, bo ilustracje nie są tak kolorowe i jednoznaczne jak współczesna kreska, choćby disneyowska. Ta interpretacja jest bardziej złożona i mniej domyślna.

Autorka ożywiła niemych bohaterów. Rzeczom, przedmiotom, roślinom, nadała osobowości i twarz. Przedstawiła graficznie również echo, co może wydawać się niemożliwe do przekazania dziecku. Niby znane i proste, a jednak... Niewspółczesne. Ukazane w sposób wymagający skupienia i uwagi. Niejednoznacznie i nie na skróty.

Ewa Nemoudry urodziła się 7 października 1957 (?) roku w Poznaniu.  Dorastała w Krakowie, gdzie studiowała na ASP oraz na Uniwersytecie Sztuki i Projektowania w Pradze. Obecnie mieszka i pracuje w Pradze, Republika Czeska. 

"Piękne są nasze pola, 
łąki, lasy i rzeki,
góry śniegiem okryte,
błękit morza daleki.


W lesie - drzewa szumiące
rosną, kwiaty i zioła,
wonne trawy na łące,
złote zboża na polach.


Chciałbyś poznać to wszystko,
co zieleni się wokoło,
szumi, pachnie i kwitnie
i szeleści wesoło?


Zanim pójdziesz na spacer
w las, na pole, nad rzeczkę - 
przejrzyj w domu uważnie
kolorową książeczkę."


Krajowa Agencja Wydawnicza, Poznań 1988

"NAJPIĘKNIEJSZE BAJKI" Czesław Janczarski

Niezwykłe kompendium kilku bajeczkek w jednej małej książeczce, pisanej wdzięcznym wierszem. Znalazły się tu opowieści o: Calineczce, Kopciuszku, Czerwonym Kapturku, Jasiu i Małgosi, Kocie w butach oraz Złotej Rybce. Wszystkie czytane Agatce przez mamę. Ola znalazła również taką, której jeszcze nie znała, a mianowicie o Szklanej Górze. Mamy więc czego szukać przy następnej wizycie w bibliotece. Bajeczki nie są tu jednak opisane w całości, zmuszają czytelnika do odszukania w pamięci dalszych losów bohaterów i przytoczenia fianłu. Co z miłą checią robiła moja mała słuchaczka. Ale  najbardziej spodobały się nam piękne ilustracje Krystyny Michałowskiej. Niezwykle ujmujące regularną kreską i spokojnym kolorem. Ciepłe i czarujące obrazy. Ciągle do nich powracamy. Mnie osobiście wprawadzają w błogi stan wspomnień. Musiałam chyba podobne często w dzieciństwie oglądać.

"Siedem krasnoludków
w skalnej grocie mieszka.
Kto im usługuje?
Złotowłosa Śnieżka.

Przyjadą tu kiedyś
królewscy rycerze...
Królewicz dziewczynę
na zamek zabierze..."

Nasza Księgarnia, Warszawa 1980